Trẻ con biết là có chuyện, kể cả khi không ai nói gì. Thứ chúng tự tưởng tượng ra thường nặng hơn sự thật.
Có nên nói với trẻ con không
- Nên nói ở mức phù hợp
- Trẻ biết là có chuyện
- Thứ chúng tự tưởng tượng thường nặng hơn
- Không nói thì chúng vẫn tự dựng ra một câu chuyện
- Mục thứ tư là điều người lớn hay quên
Im lặng không bảo vệ được trẻ. Nó chỉ để trẻ tự lấp chỗ trống một mình.
Nói thế nào
- Nói ngắn và nói thật
- Nói rõ đây không phải lỗi của con
- Nói rõ ai sẽ chăm con
- Nói rõ con hỏi lúc nào cũng được
- Mục thứ hai là điều bắt buộc phải nói
Trẻ nhỏ rất hay tự nhận lỗi về mình. Câu đó phải được nói ra thành lời.
Nếu trẻ không hỏi gì
- Cũng bình thường
- Cho chúng biết là hỏi lúc nào cũng được
- Rồi để chúng tự chọn lúc
- Câu hỏi hay tới vào lúc không ngờ
- Mục thứ tư là điều nên chuẩn bị
Câu hỏi của trẻ thường tới vào lúc đang chơi hoặc lúc đi ngủ, không tới vào lúc bạn ngồi đợi.
Có nên nhờ ai giúp phần này không
- Có
- Hỏi nơi theo dõi xem có người chuyên hỗ trợ trẻ không
- Nhiều nơi có
- Đây không phải phần bạn phải tự xoay
- Mục thứ ba là điều ít ai biết
Có người làm nghề riêng cho phần này. Một câu hỏi là biết chỗ bạn có hay không.
Về chuyện giữ nếp sinh hoạt của trẻ
- Giữ giờ ăn, giờ ngủ, giờ đi học
- Nếp quen là thứ trấn an trẻ nhiều nhất
- Hơn cả lời nói
- Nếp vỡ thì trẻ biết ngay là có chuyện lớn
- Mục thứ ba là điều quan trọng nhất
Với trẻ con, một ngày diễn ra như mọi ngày nói được nhiều hơn mọi lời giải thích.
Về chuyện nói với nhà trường
- Báo cho nơi trẻ đi học biết
- Không cần kể chi tiết
- Chỉ cần họ biết là nhà đang có chuyện
- Để họ để ý và không hiểu nhầm nếu trẻ khác đi
- Mục thứ tư là lý do
Trẻ đang lo hay thành ra lơ đãng hoặc cáu kỉnh, và người ở trường cần biết để không trách nhầm.
Về chuyện dùng lời thật chứ đừng dùng hình ảnh mơ hồ
- Dùng chữ đơn giản và đúng
- Tránh những cách nói bóng gió
- Trẻ hiểu theo nghĩa đen
- Nói bóng gió thì chúng hiểu thành thứ khác hẳn
- Mục thứ ba là lý do
Một cách nói tránh dễ làm trẻ hiểu thành điều đáng sợ hơn nhiều so với lời nói thẳng.
Về chuyện cho trẻ một việc để làm
- Giao cho trẻ một việc nhỏ trong nhà
- Chúng thấy mình có phần
- Và bớt cảm giác bất lực
- Việc nhỏ thôi, vừa sức
- Mục thứ ba là điều nó gỡ được
Trẻ con cũng thấy bất lực. Một việc nhỏ cho chúng chỗ đứng trong chuyện đang xảy ra.
Về chuyện trẻ lớn khác trẻ nhỏ
- Trẻ lớn thường muốn biết nhiều hơn
- Và chúng tự đi tra cứu nếu bạn không nói
- Nói với chúng ở mức cao hơn
- Hỏi xem chúng muốn biết tới đâu
- Mục thứ hai là rủi ro của việc im lặng
Trẻ đã biết tự tìm hiểu thì im lặng chỉ đẩy chúng ra tìm một mình, và tìm thấy phần nặng nhất.
Về chuyện nói lại nhiều lần
- Trẻ sẽ hỏi lại cùng một câu nhiều lần
- Đó là cách chúng tiêu hoá
- Trả lời giống nhau mỗi lần
- Câu trả lời đổi đi thì chúng hoang mang
- Mục thứ ba là điều cần giữ
Sự lặp lại là cách trẻ làm quen với một chuyện lớn. Giữ nguyên câu trả lời là phần bạn làm được.
Về chuyện để trẻ vẫn được vui
- Trẻ vẫn chơi, vẫn cười, và như vậy là đúng
- Đừng thấy khó chịu vì điều đó
- Chúng đang làm việc của chúng
- Và nhà vẫn cần có tiếng cười
- Mục thứ ba là cách nhìn đúng
Trẻ chuyển rất nhanh giữa buồn và chơi. Đó là cách chúng chịu đựng, không phải vô tâm.
Ba câu hỏi cho bất cứ ngày nào của tuần đầu
- Điều tôi biết chắc tới lúc này là gì
- Điều tôi đang đoán là gì
- Câu nào tôi sẽ hỏi trong lần gặp tới
- Bài này thêm: trẻ trong nhà hôm nay thế nào
Ba câu đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.
Tin lớn tới trong mười phút, quyết định thì không cần trong mười phút
- Tin được báo trong một buổi rất ngắn
- Nhưng gần như không quyết định nào phải chốt ngay hôm đó
- Hỏi rõ việc nào gấp và việc nào chờ được
- Phần lớn việc chờ được tới khi bạn đủ tỉnh để nghĩ
- Mục thứ ba là câu mở ra cả tuần đầu
Biết việc nào thật sự gấp là thứ đổi được nhiều nhất trong những ngày ngay sau khi nghe tin.
Hỏi lại nơi báo tin cho bạn, đừng tự suy, nếu
- Bạn không nhớ rõ mình đã được nói gì
- Bạn nghe được hai điều mâu thuẫn nhau
- Có việc bạn được dặn làm mà không rõ làm thế nào
- Có gì mới xảy ra mà bạn thấy khác thường
- Hoặc chính bạn thấy lo và không biết hỏi ai
Năm điều này lặp lại ở mọi bài. Trang này không chẩn đoán, không tiên lượng, và không thay được một buổi nói chuyện với người có chuyên môn.
Câu hỏi thường gặp
Có nên nói với trẻ con không?
Nên nói ở mức phù hợp. Trẻ biết là có chuyện, và thứ chúng tự tưởng tượng thường nặng hơn.
Nói thế nào?
Nói ngắn, nói thật, và nói rõ ba điều: không phải lỗi của con, ai chăm con, và con vẫn được hỏi.
Nếu trẻ không hỏi gì?
Cũng bình thường. Cho chúng biết là hỏi lúc nào cũng được, rồi để chúng tự chọn lúc.
Có nên nhờ ai giúp phần này không?
Có. Hỏi nơi theo dõi xem có người chuyên hỗ trợ trẻ trong hoàn cảnh này không.